Nowe oblicze londyńskiego metra

  • 27.03.2019, 16:48 (aktualizacja 24.04.2019, 12:16)
  • Piotr Gulbicki
Nowe oblicze londyńskiego metra Crossrail Place to budowla w obrębie stacji Canary Wharf. Znajdują się w niej sklepy i kino, a także ogród na dachu, który jest otwarty dla wszystkich. Fot. Shutterstock
Ponad dziesięć lat pracy, tysiące zaangażowanych osób, koszty sięgające 15-16 miliardów funtów. Linia Crossrail, która zostanie oddana do użytku jesienią bieżącego roku, zmieni oblicze londyńskiego metra.

To największy infrastrukturalny projekt realizowany obecnie w Europie, często określany jako najbardziej ambitne przedsięwzięcie w Wielkiej Brytanii od czasów Isambarda Brunela, wybitnego angielskiego inżyniera żyjącego w latach 1806-1859.

Crossrail, obsługująca 41 stacji na trasie pomiędzy Reading i Heathrow w zachodnim Londynie, a Shenfield i Abbey Wood we wschodniej części miasta, znacznie usprawni komunikację nie tylko na tym odcinku. Przepustowość sieci kolejowej zwiększy się o 10 procent, zmniejszając przeludnienie obecnych stacji – również tych, które nie znajdą się bezpośrednio na nowopowstałej linii, jak chociażby Oxford Circus. Oddanie projektu do użytku planowane jest na jesień bieżącego roku.

Wiercenie w uchu igielnym

– Budowa tuneli i trakcji kolejowej została już zakończona, obecnie trwają działania związane z testowaniem instalacji i pociągów oraz roboty wykończeniowe na nowopowstających stacjach – mówi pracujący przy tym przedsięwzięciu inżynier Piotr Świeboda. Pochodzący z Kielc Polak, który od trzynastu lat mieszka w Londynie, wcześniej zdobywał doświadczenie między innymi przy budowie stacji metra King’s Cross oraz mostu kolejowego Blackfriars.

Jak podkreśla, jednym z największych wyzwań przy Crossrail było drążenie tuneli w bardzo bliskiej odległości od tych, które już istnieją. W jednym z przypadku było to zaledwie 85 centymetrów od tunelu obsługującego linię Northern Line. Ta operacja, nazwana „wierceniem w uchu igielnym”, została zobrazowana przez ekipę telewizji BBC w pierwszej części filmu dokumentalnego „The Fifteen Billion Pound Railway”.

Tunele Crossrail mają średnicę 6,2 metra i znajdują się na głębokości do 40 metrów pod powierzchnią ziemi. Całkowita długość nowej linii wyniesie 118 kilometrów, a według szacunków ma z niej korzystać około 200 milionów pasażerów rocznie.

Na cześć królowej

Był rok 1974. To wtedy w artykule opublikowanym przez Greater London Council and Department for Environment na łamach „London Rail Study” po raz pierwszy pojawił się termin Crossrail. W kolejnych latach projekt ewoluował i był wielokrotnie zmieniany, aż do roku 2008, kiedy brytyjski parlament przyjął ustawę o powstaniu nowej linii. 35 lat od pierwszego zarysu pomysłu, 15 maja 2009 roku, rozpoczęto prace. Zaangażowano przy nich kilka tysięcy osób – inżynierów, projektantów, pracowników budowlanych – a także wiele uznanych firm i biur inżynieryjnych zarówno z Wielkiej Brytanii, jak i innych zakątków świata.

Crossrail po oddaniu do użytku przyjmie nazwę Elizabeth Line i będzie oznaczona na mapie metra kolorem fioletowym, na cześć królowej Elżbiety, która chętnie wybiera stroje w tej barwie.
Stacje w centralnym Londynie będą obsługiwane przez 24 pociągi na godzinę. Każdy z nich, w pełni klimatyzowany zarówno w części podziemnej, jak i naziemnej, będzie liczył 200 metrów długości i pomieści około 1500 pasażerów. Dla porównania Piccadilly Line obecnie przewozi do 800 podróżnych. Oczekiwanie na skład wyniesie maksymalnie 2,5 minuty.
Czas jazdy pomiędzy poszczególnymi stacjami będzie znacznie szybszy. Wystarczy powiedzieć, że podróż z Paddington do Tottenham Court Road ulegnie skróceniu z 20 do 4 minut, a z Canary Wharf do Liverpool Street z 21 do 6 minut.

Rezerwat na wyspie

Projekt, którego koszt szacowany jest na 15-16 miliardów funtów, okazał się również ogromnym placem wykopalisk, przy których pracowała międzynarodowa ekipa składająca się z około 100 archeologów. W marcu 2013 roku odkryto szkielety ludzkie pochodzące z XIV wieku, które jak się okazało były ofiarami dżumy panującej w Londynie w 1348 roku. W jej efekcie w ciągu 18 miesięcy zmarła wówczas połowa populacji stolicy.

Naukowcy znaleźli też szereg ciekawych artefaktów, z których warto wspomnieć o medalionach i monetach z okresu starożytnego Rzymu oraz średniowiecznych łyżwach. Wszystkie te odkrycia zostały skatalogowane i można je oglądać w formie wirtualnego muzeum 3D.

Z kolei trzy miliony ton urobku ziemnego, wydobytego podczas drążenia tuneli, użyto do utworzenia rezerwatu przyrody dla ptaków na Wallasea Island. Ta wyspa, leżąca w hrabstwie Essex na południu Anglii, rozciąga się na przestrzeni jednej mili kwadratowej, a więc w przybliżeniu odpowiada powierzchni londyńskiego City…

***
Kierownictwo Crossrail podjęło unikatową inicjatywę przedstawienia innowacyjnych rozwiązań oraz praktyk stosowanych podczas realizacji projektu, dzieląc się doświadczeniami i zdobytą wiedzą. Wiele materiałów związanych z technicznymi aspektami tego przedsięwzięcia, także z zakresu zarządzania nim, jest dostępnych na stronie internetowej: learninglegacy.crossrail.co.uk.

***
Sukces budowy nowej linii sprawił, że obecnie trwają prace przygotowawcze nad drugą fazą projektu zwaną Crossrail 2, który w zamierzeniu ma połączyć południowy Londyn z północną częścią stolicy. Rozpoczęcie zadania wstępnie zaplanowano na 2023 rok.

***
Do drążenia tuneli Crossrail wykorzystano sprowadzone z Niemiec specjalne maszyny drążące – Tunnel Boring Machine (TBM). Tysiąctonowe walce, o długości około 9 londyńskich autobusów piętrowych, kosztują 10 mln funtów za sztukę, a wyprodukowanie jednego zajęło niemieckim inżynierom okrągły rok. Przy obsłudze każdego z tych gigantów pracują, zmieniając się 24 godziny na dobę, 20-osobowe ekipy, które w ciągu jednego dnia są w stanie wywiercić 100 metrów tunelu. W środku każdego znajduje się skomputeryzowane centrum dowodzenia i... WC. Maszyny działają w pełni automatycznie i na bieżąco zabezpieczają ściany ważącymi 3,4 tony betonowymi segmentami.

 

Piotr Gulbicki

Podziel się:

Oceń:


Komentarze (0)

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu. Treści wulgarne, obraźliwe, naruszające regulamin będą usuwane.


Pozostałe